ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΛΑΤΙΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ


Κωδικός: 
ΓΛΩ 382/ΛΦΙ 178
Πιστωτικές μονάδες: 
6 ECTS

Δελτίο Περιγραφής Μαθήματος


Γ. Γιαννάκης (επικοινωνία: ggianak@lit.auth.gr)

ΠΡΟΣΟΧΗ: Το μάθημα διεξάγεται διαδικτυακά και οι εγγεγραμμένοι στοην υπηρεσία elearning φοιτητές χρησιμοποιούν τον παρακάτω κωδικό πρόσβασης:

ΓΛΩ 382/ΛΦΙ 178 σύνδεσμος skype for business 365 (Τετάρτη 8.30-11.00):

 

https://meet.lync.com/aristotleuniversity-office365/ggianak/L6YS747T

 

Στο μάθημα εξετάζεται η ιστορική εξέλιξη της λατινικής από τις προϊστορικές της καταβολές στην ινδοευρωπαϊκή έως τη διαμόρφωση της πρότυπης λατινικής γλώσσας κατά την κλασική περίοδο και η τύχη της γλώσσας κατά την ύστερη αρχαιότητα και μετέπειτα. Θα συζητηθεί ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, όπως είναι ο γλωσσικός χάρτης της αρχαίας Ιταλίας με τις ινδοευρωπαϊκές και μη ινδοευρωπαϊκές γλώσσες, η επικράτηση της λατινικής έναντι των άλλων ιταλικών διαλέ­κτων, η ιστορική γραμματική της λατινικής. Θα εξεταστούν επίσης μια σειρά από ιστορικές και κοινωνικές παράμετροι που συνέβαλαν στην εξέλιξη της γλώσσας, όπως είναι η επίδραση της ελληνικής στη διαμόρφωση της πρότυπης λατινικής, οι γλωσσικές επιπτώσεις από την εμφάνιση και εξάπλωση του Χριστιανισμού, η διαπάλη ανάμεσα στις γραπτές και τις προφορικές τοπικές ποικιλίες της γλώσσας και η ζωή και η κοινωνική θέση των ομιλητών της λατινικής. 

Το μάθημα προσφέρεται επίσης σε φοιτητές/ήτριες της ειδίκευσης του Τομέα Κλασικών Σπουδών με τον κωδικό ΛΦΙ 178: Λατινική Γλώσσα: Ειδικά Θέματα.

Προτεινόμενα συγγράμματα:

(α) James Clackson & Geoffrey Horrocks, Ιστορία της λατινικής γλώσσας, α΄ έκδοση. Αθήνα: Δ. Ν. Παπαδήμας 2014.

(β) Ν. Χρ. Κονομής, Από την ιστορία της λατινικής γλώσσας, δ΄ έκδοση. Αθήνα: Σύλλογος προς Διάδοσιν Ωφελίμων Βιβλίων 2003. 

Αξιολόγηση: Γραπτή εξέταση στην ύλη:

 (α) επιλεγέν σύγγραμμα (ολόκληρο)

(β) παραδόσεις μαθήματος 

Συμπληρωματική βιβλιογραφία:

 α. Συντομογραφίες

CIL = Corpus Inscriptionum Latinarum 1862-, διάφοροι επιμελητές. Λειψία/Βερολίνο.

OLD = Glare, P.G.W. (επιμ.), 1968-82. Oxford Latin Dictionary. Οξφόρδη: Oxford University Press.

SEG = Supplementum Epigraphicum Graecum 1923-. Λέιντεν.

IG = Inscriptiones Graecae 1873-, διάφοροι επιμελητές. Βερολίνο: G. Reiner (οι τελευταίες εκδόσεις από τον εκδ. οίκο de Gruyter).

SIG = Sylloge Inscriptionum Graecarum3 1915-24, επιμ. W. Dittenberger & F. Hiller von Gaertringen. Λειψία: S. Hirzel.

TLL = Thesaurus Linguae Latinae 1900-, διάφοροι επιμελητές. Λειψία: Teubner (από το 2000 Saur-Verlag).

 β. Βιβλία

Adams, J.N. 2003. Bilingualism and the Latin language. Κέμπριτζ: Cambridge University Press.

Adams, J.N. 2007. The regional diversification of Latin, 200ΒC - AD600. Κέμπριτζ: Cambridge University Press.

Adams, J.N. & R.G. Mayer (επιμ.), 1999. Aspects of the language of Latin poetry (Proceedings of the British Academy 93). Οξφόρδη: Oxford University Press.

Allen, W.S. 1988. Vox Latina: The pronunciation of Classical Latin, β΄ έκδ. Κέμπριτζ: Cambridge University Press.

Baldi, P. 2001. The foundations of Latin. Βερολίνο/Νέα Υόρκη: Mouton de Gruyter.

Buck, C. D. 1933. Comparative Grammar of Greek and Latin. Σικάγο/Λονδίνο: Chicago University Press.

Burton, P. 2000. The Old Latin Gospels. A study of their texts and language. Οξφόρδη: Oxford University Press.

Clackson, J. (επιμ.), 2011. A companion to the Latin language. Μάλντεν/Οξφόρδη: Blackwell.

de Melo, W.D.C. 2007b. The early Latin verb system: Archaic forms in Plautus, Terence, and Beyond. Οξφόρδη: Oxford University Press. 

der Vaan, M. 2008. Etymological dictionary of Latin and the other Italic languages (Leiden Indo-European Etymological Dictionaries, τόμ. 7). Λέιντεν/Βοστόνη: Brill.

Devine, A.M. & L.D. Stephens 2006. Latin word order: Structured meaning and information. Οξφόρδη: Oxford University Press.

Dickey, E., and A. Chahoud, eds. 2010. Colloquial and literary Latin. Κέμπριτζ: Cambridge University Press.

Ernout, M. & A. Meillet 1959. Dictionnaire étymologique de la langue latine: histoire des mots (αναθεωρημένη έκδοση από τον J. André, δ΄ έκδ.). Παρίσι: Klincksieck.

Hartmann, M. 2005. Die frülateinischen Inschriften und ihre Datierung. Eine linguistischarchäologisch-paläographische Untersuchung. Βρέμη: Hempen. 

Herman, J. 2000. Vulgar Latin (μτφρ. R. Wright). University Park, PA: Pennsylvania State University Press.

Hofmann, J.B. 1951/2003. Lateinische Umgangssprache. 3rd edn. Χαϊδελβέργη: Winter (= La lingua d’uso latina. Μετάφραση και συμπλήρωση από L. Ricottilli. Μπολόνια, 2003). 

Hofmann, J.B. & M. Leumann 1965-79. Lateinische Grammatik (Handbuch der Altertumswissenschaft, II 2.1, 2.2, 2.3). Μόναχο: Beck. (τόμ. 1: Lateinische Laut- und Formenlehre, υπό M. Leumann, 1977 (β΄ έκδ.)· τόμ. 2: Lateinische Syntax und Stilistik, υπό J.B. Hofmann, αναθεώρηση από τον A. Szantyr, 1965 (γ΄ έκδ.)· τόμ. 3: Stellenregister und Verzeichnis der nichtlateinischen Wörter, υπό F.S. Radt & A.G. Westerbrink, 1979).

Kearsley, R.A., and T.V. Evans. 2001. Greeks and Romans in imperial Asia: Mixed language inscriptions and linguistic evidence for cultural interaction until the end of AD III. Βόννη: Habelt.

Κονομής, Ν. Χρ. 2003. Από την ιστορία της λατινικής γλώσσας, δ΄ εκδ. Αθήνα: Σύλλογος προς Διάδοσιν Ωφελίμων Βιβλίων.

Kramer, Johannes 2003. “Ιστορία της λατινικής γλώσσας”, στο Εισαγωγή στην Αρχαιογνωσία, τόμ. Β: Ρώμη, Δ. Ζ. Νικήτας (επιμ.), σελ. 129-180. Αθήνα: Εκδ. Δ. Ν. Παπαδήμα (μτφρ. από τη γερμανική έκδοση σε επιμέλεια του Fritz Graf, Λειψία 2001).  

Kühner, R. & C. Stegmann 1912-76. Ausführliche Grammatik der lateinischen Sprache. Αννόβερο: Hahn. (Μέρος Ι: Elementar-, Formen- und Wortlehre, υπό R. Kühner (β΄ έκδ.), αναθεώρηση από τον Friedrich Holzweissig, 1912· Μέρος ΙΙ: Satzlehre, υπό R. Kühner & C. Stegmann, 2 τόμ. (ε΄ έκδ.), αναθεώρηση από τον A. Thierfelder, 1976).

Löfstedt, E. 1956. Syntactica: Studien und Beiträge zur historischen Syntax des Lateins, 2 τόμ. Λουντ: Gleerup.

Meiser, G. 1998. Historische Laut- und Formenlehre der lateinischen Sprache. Ντάρμστατ: Wissenschaftliche Buchgesellschaft.

Morani, M. 2000. Introduzione alla linguistica latina. Μόναχο: LINCOM Europa.

Palmer, L.R. 1954. The Latin language. Λονδίνο: Faber.

Sihler, A.L. 2009. Συγκριτική γραμματική της αρχαίας ελληνικής και της λατινικής. Αθήνα: Εκδ. Δ. Ν. Παπαδήμα (μτφρ. Δ. Καραθανάσης, επιμ. Γ. Κ. Γιαννάκης· αγγλ. έκδ.: New comparative grammar of Greek and Latin. Οξφόρδη/Νέα Υόρκη: Oxford University Press, 1995).

Σκάσσης, Ε. 1969. Ιστορική γραμματική της λατινικής γλώσσης. Αθήνα: εκδ. Ρόδης.

Stotz, P. 1996–2004. Handbuch zur lateinischen Sprache des Mittelalters. 5 vols. Μόναχο: C. H. Beck.

Väänänen, V. 1981. Introduction au latin vulgaire, 2 τόμ. Παρίσι: Klincksieck.

Vine, B. 1993. Studies in archaic Latin inscriptions (IBS 75). Ίνσμπρουκ: Institut für Sprachwissenschaft der Universität Innsbruck.

Wachter, R. 1987. Altlateinische Inschriften: Sprachliche und epigraphische Untersuchungen zu den Dokumenten bis etwa 150 v. Chr. Βέρνη: Lang.

Walde, A. 1938. Lateinisches etymologisches Wörterbuch, 2 τόμ. (αναθεώρηση από τον J.B. Hofmann γ΄ έκδ.)). Χαϊδελβέργη: Winter.

Wallace, R.E. 2007. The Sabellic languages of ancient Italy. Μόναχο: LINCOMGmbH.

Weiss, M. 2009. Outline of the historical and comparative grammar of Latin. Ανν Άρμπορ/Νέα Υόρκη: Beech Stave Press. (συνεχείς διορθώσεις από τον συγγραφέα στο: http://ohcgl.blogspot.com).

 

 

 

Διδάσκοντες/ουσες
Βαθμίδα Όνομα Τηλ. Γραφείο Ώρες Συνεργασίας
Καθη... Γιαννάκης Γεώργιος 2310 997104 305 π.κ Τρίτη 10.00 - 12.00 διαδικτυακά