EIΣAΓΩΓH ΣTHΝ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ


Κωδικός: 
ΓΛΩ 341
Πιστωτικές μονάδες: 
6 ECTS

ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ

Μπορείτε να συνδεθείτε στις 16.45 για οδηγίες από τον διδάσκοντα στο λινκ του skype:

https://meet.lync.com/aristotleuniversity-office365/ggianak/OWFB2Z3G

 

Δελτίο Περιγραφής Μαθήματος


Το μάθημα ασχολείται με το φαινόμενο και τους μηχανισμούς γλωσσικής αλλαγής σε όλα τα επίπεδα οργάνωσης της γλώσσας, το φωνητικό και φωνολογικό, μορφολογικό, σημασιολογικό, συντακτικό και λεξικό επίπεδο. Θα συζητηθούν επίσης τα ζητήματα της γλωσσικής επαφής, της γλωσσικής ποικιλότητας, καθώς και της γέννησης και της εξαφάνισης των γλωσσών.

 

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

 

1. Η ύλη περιλαμβάνει: 

(1) από το βιβλίο του Γ. Κ. Γιαννάκη, Ιστορική Γλωσσολογία και Φιλολογία τα κεφάλαια: 1, 2, 3, 4, 5.3, 6, 7, 8, 9.3, 10, 12. 

ή

(2) το βιβλίο της A. S. McMahon, Ιστορική γλωσσολογία. Η θεωρία της γλωσσικής μεταβολής 

και

(3) Παραδόσεις

(4) Συμπληρωματικό υλικό που αναρτάται στον ιστότοπο του μαθήματος 

 

2. Αξιολόγηση:

α. Γραπτή εξέταση

β. Προαιρετική εργασία: σύντομη εργασία σε κάποιο θέμα-όρο που έχει σχέση με τη γλωσσική αλλαγή που προσφέρει μια (1) μονάδα.

ΟΔΗΓΙΕΣ: Επιλέγετε ένα θέμα από το αρχείο ΓΛΩ 341 - θέματα εργασιών (παρακάτω) και ενημερώνετε τον διδάσκοντα για διαγραφή του από τον κατάλογο. Σε πρώτη φάση χρησιμοποιείτε τη βιβλιογραφία που παρατίθεται στη βιβλιογραφία του μαθήματος, ιδιαίτερα από τις ενότητες α και β (και κυρίως τις γλωσσολογικές εγκυκλοπαίδειες). Για τις τεχνικές λεπτομέρειες, ακολουθείτε τις οδηγίες στον "Οδηγό σύνταξης ερευνητικής εργασίας" στο συνημμένο αρχείο παρακάτω. Η παράδοση της εργασίας θα γίνει σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή κατά τη διάρκεια του εξαμήνου έως και την ημέρα της γραπτής εξέτασης του μαθήματος κατά την εξεταστική περίοδο του Ιουνίου.

ΠΡΟΘΕΣΜΙΑ ΔΗΛΩΣΗΣ ΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ: 10/5/2020. 

ΓΛΩ 341 - Θέματα εργασιών

1. κρεολές και πίτζιν

2. μειονοτικές γλώσσες

3. αντηχητικότητα

4. συγκρητισμός

5. συμφυρμός

6. δανεισμός

7. αναλογία

8. κειμενογλωσσολογία

9. κοινωνικά δίκτυα

10. απομακρυσμένη σχέση

11. υπόστρωμα

12. ανθρωπογλωσσολογία

13. οργανικισμός

14. αναδιπλασιασμός

15. συγκολλητικές γλώσσες

16. γραμματικοποίηση

17. γλωσσολογική εθνογραφία

18. απομονωτικές γλώσσες

19. σημασιολογικά/λεξικά πεδία

20. μετάπτωση

21. υποκατάσταση

22. μονογένεση / πολυγένεση

23. γλωσσικά ταμπού

24. κλιτές γλώσσες

25. γλωσσικός θάνατος

26. γλωσσικός σχετικισμός

27. καθολικά χαρακτηριστικά

28. ευφημισμός

29. μεταφραστικά δάνεια

30. νεολογισμός

31. βιογλωσσολογία

32. ιστορική ορθογραφία

33. γλωσσική αλλαγή ως φθορά/παρακμή της γλώσσας

34. γλωσσική ένωση

35. σύνθεση (σχηματισμός συνθέτων)

36. προθετικά φωνήεντα

37. νεογραμματικοί

38. ρηματική όψη

39. φωνηματοποίηση

40. γλωσσική οικογένεια

41. επανανάλυση

42. γλωσσική τυπολογία

43. φωνολογικοί κανόνες

44. γλωσσολογική παλαιοντολογία

45. διαλεκτικό συνεχές

46. ιεράρχηση κανόνων

47. κοινωνιογλωσσολογία

48. γλωσσικά corpora

49.λογότυποι (φόρμουλες)

50. ονοματοποιία

51. ρεαλισμός αποκαταστάσεων

52. αρχή της διαφάνειας

53. η έννοια της φυσικότητας

54. αρχή της ομοιομορφίας

55. μεταφορά

56. γλωσσικά λάθη

57. γλωσσική περιοχή

58. μοντέλο διακεκομμένων ισορροπιών

59. διγλωσσία

60. γλωσσική επαφή

61. γλωσσικό κύρος (prestige)

62. παρετυμολογία

63. υπερδιόρθωση

64. υποχωρητικός σχηματισμός

 

 

 

3. Αναλυτικό διάγραμμα μαθήματος:

α. Γενική εισαγωγή:

i. σύντομη ιστορική αναδρομή στην ιστορία της γλωσσολογίας

ii. συγχρονική vs. διαχρονική γλωσσολογία

              iii. οι απαρχές της ιστορικής γλωσσολογίας

iv. γλώσσα και γραφή

 

β. Ιστορική γλωσσολογία: η μελέτη της γλωσσικής αλλαγής:

            i. μέθοδοι μελέτης της γλωσσικής αλλαγής

      ii. φωνολογική αλλαγή

            iii. μορφολογική αλλαγή

            iv. σημασιολογική αλλαγή

            v. συντακτική αλλαγή

      vi. λεξική αλλαγή

 

γ. Συγκριτική γλωσσολογία:

            i. μέθοδοι σύγκρισης των γλωσσών

            ii. γλωσσική συγγένεια και γλωσσικές οικογένειες

            iii. μέθοδος εσωτερικής αποκατάστασης

            iv. συγκριτική μέθοδος: γλωσσική αποκατάσταση και η έννοια της

πρωτογλώσσας

            v. μαθηματικές μέθοδοι σύγκρισης γλωσσών

            vi. γλωσσική τυπολογία

             vii. γλωσσογεωγραφία/διαλεκτική γεωγραφία

 

4. Πρόσθετη βιβλιογραφία: Η βιβλιογραφία είναι πλουσιότατη, τόσο με παλιότερα έργα όσο και με νεότερα, ορισμένα από τα οποία λαμβάνουν υπόψη τις νεότερες θεωρητικές κατακτήσεις της γλωσσολογίας. Ο παρακάτω κατάλογος περιλαμβάνει μόνο ορισμένα από τα βασικά έργα. Όσοι αναλάβουν εργασία θα έχουν πληρέστερη βιβλιογραφική ενημέρωση. 

 

α. Βιβλία

Anttila, R., Historical and Comparative Linguistics (1989)

Beekes, R.S.P., Εισαγωγή στη συγκριτική ινδοευρωπαϊκή γλωσσολογία (2004)

Bowern & Evans, The Routledge Handbook of Historical Linguistics (2015) 

Bynon, Th., Historical Linguistics (1977)

Campbell, L., Historical Linguistics (2004)

Coseriu, Synchronie, Diachronie und Geschichte (1974)

Γιαννάκης, Γ. Κ., Οι Ινδοευρωπαίοι (2005)

Hale, Historical Linguistics. Theory and Method (2007)

Harris, A. C. & L. Campbell, Historical Syntax in Cross-linguistic Perspective (1995)

Hock, H. H., Principles of Historical Linguistics (1991)

Hock & Joseph, Language History, Language Change and Language Relationship (1996)

Hoenigswald, H., Language Change and Linguistic Reconstruction (1960)

Joseph, B. D. & R. D. Janda, The Handbook of Historical Linguistics (2003)

Labov, W., Principles of Liguistic Change. Volume 1: Internal Factors (1994), Volume 2: Social Factors (2000)   

Lehmann, W. P., Historical Linguistics (1992)

Lightfoot, D., Principles of Diachronic Syntax (1979)

Luraghi & Bubenik, The Continuum Companion to Historical Linguistics (2010)

Meillet, A., The Comparative Method in Historical Linguistics (1970)

Nettle & Romaine, Vanishing Voices. The Extinction of the World's Languages (2000)

Ringe & Eska, Historical Linguistics (2013)

Romaine, Socio-historical Linguistics (1982)

 

β. Γλωσσολογικές εγκυκλοπαίδειες

Εγκυκλοπαιδικός Οδηγός για τη Γλώσσα 

Κρύσταλ, Ντ., Λεξικό Γλωσσολογίας και Φωνητικής

Brown, K. (επιμ.), Encyclopedia of Language and Linguistics (14 τόμοι)

Ducrot & Todorov, Encyclopedic Dictionary of the Sciences of Language

International Encyclopedia of Linguistics (4 τόμοι)

Malmkjær, K., The Linguistics Encyclopedia  

 

γ. Ορισμένα γλωσσολογικά περιοδικά και σειρές 

Bulletin de la société linguistique de Paris

Diachronica

Die Sprache

Γλωσσολογία/Glossologia (ΕΚΠΑ)

Glotta

Historiographia Linguistica

Historische Sprachforschung/Historical Linguistics

Indogermanische Forschungen

Journal of Greek Linguistics

Journal of Indo-European Studies

Language

Lingua 

Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα (ΑΠΘ)

Münchener Studien zur Sprachwissenschaft

Transactions of the Philological Society

Word

Διδάσκοντες/ουσες
Βαθμίδα Όνομα Τηλ. Γραφείο Ώρες Συνεργασίας
Καθη... Γιαννάκης Γεώργιος 2310 997104 305 π.κ Τρίτη 10.00 - 12.00 διαδικτυακά