ΑΡΧΑΙΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ


Κωδικός: 
ΑΕΦ 534
Πιστωτικές μονάδες: 
15 ECTS

ΑΕΦ 534: ΑΡΧΑΙΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ:
"Κλασική Φιλολογία και Ιστορική Γλωσσολογία"

Το σεμινάριο εξετάζει τις σχέσεις ανάμεσα στην ιστορική γλωσσολογία και την κλασική φιλολογία, όπως διαμορφώθηκαν κυρίως από τις αρχές του 19ου αιώνα έως σήμερα. Ύστερα από μια σύντομη διαδρομή στις παλαιότερες απόψεις για τη φιλολογία και τη γλωσσολογία, επιμέρους θεματικές του μαθήματος θα αποτελέσουν τα παρακάτω ζητήματα: ο ιστορικός γλωσσολόγος και το κείμενο· ο κλασικός φιλόλογος και το κείμενο· ετυμολογία· η σχέση της ιστορικής γλωσσολογίας με τη φιλολογία και τη μελέτη του πολιτισμού· γλώσσα και μύθος· γλωσσολογία, φιλολογία και γραφή· ιστορική γλωσσολογία και λεξικογραφία· ιστορική γλωσσολογία και ποιητική γλώσσα· γλωσσική θεωρία και η διδασκαλία των κλασικών γλωσσών.

 

 

Έναρξη μαθημάτων: Η πρώτη συνάντηση θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη, 22 Οκτωβρίου και ώρα 8.30-11.00 στην αίθουσα 201α νκ.

 

 

OΔHΓOΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 

1. Προετοιμασία του εδάφους

α. η γλωσσολογία ως επιστήμη της γλώσσας

β. τι είναι επιστημονική έρευνα;

γ. η επιστημονική μέθοδος και τα χαρακτηριστικά της

δ. πώς σχεδιάζεται μια επιστημονική εργασία, π.χ., πώς επιλέγεται ένα γλωσσολογικό πρόβλημα για μελέτη;

ε. αναζήτηση βιβλιογραφίας (σε έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα, επιστημονικά περιοδικά κλπ.) και η κριτική της επισκόπηση, βιβλιογραφικές αναφορές και παραπομπές

στ. δεοντολογία και ακεραιότητα της έρευνας: ΜΑΚΡΙΑ ΑΠΟ ΛΟΓΟΚΛΟΠΗ!!!

2. Συλλογή δεδομένων/υλικό τεκμηρίωσης

α. μέθοδοι συλλογής δεδομένων (βιβλία, λεξικά, ερωτηματολόγια, συνέντευξη, ημερολόγια κλπ.)

β. αξιοπιστία και εγκυρότητα των δεδομένων

γ. επιλογή υλικού τεκμηρίωσης 

3. Aνάλυση και ερμηνεία δεδομένων

α. αξιολόγηση, ιεράρχηση, ταξινόμηση και γενικά διαχείριση των πληροφοριών, των δεδομένων και άλλου σχετικού με την εργασία υλικού

β. ερμηνεία δεδομένων

γ. καταγραφή ευρημάτων

δ. τελικά πορίσματα

ε. αξιολόγηση ευρημάτων/πορισμάτων

4. Συγγραφή της εργασίας

α. δομή της εργασίας:

-εξώφυλλο:     -τίτλος εργασίας

                        -μάθημα

  -όνομα συγγραφέα

  -τόπος & χρόνος συγγραφής

  -ημερομηνία παράδοσης

-πίνακας περιεχομένων

-προλογικά και προκαταρκτικά στοιχεία

-διατύπωση/ορισμός του θέματος

-ιστορικό της έρευνας/επισκόπηση της βιβλιογραφίας

-σαφής διατύπωση της μεθοδολογίας

-τα δεδομένα και η ταξινόμησή τους

-ανάλυση και ερμηνεία

-πορίσματα/συμπεράσματα

-σημασία ευρημάτων

-σύνοψη/περίληψη εργασίας

-πιθανά ευρετήρια (ονομάτων, θεμάτων, λέξεων, όρων κλπ.)

-βιβλιογραφικό τμήμα (μπορείτε να ακολουθήσετε το πρότυπο του περιοδικού Language ή τον τελευταίο τόμο των ΜΕΓ--βλ. #5 παρακάτω)

-παραρτήματα: -κατάλογοι δεδομένων

                        -πίνακες, χάρτες, σχεδιαγράμματα κλπ. 

β. συγγραφή της εργασίας:

                   -χρονικοί περιορισμοί, προθεσμίες κλπ.

                   -έγκαιρη και συχνή διαβούλευση με τον διδάσκοντα

-σχεδιάσματα και αναθεωρήσεις

-διορθώσεις και βελτιώσεις

-σαφήνεια στη διατύπωση

-σωστή χρήση τεχνικών όρων και εν γένει της τεχνικής γλώσσας

-σωστή χρήση τίτλων κεφαλαίων, υποκεφαλαίων κλπ. και σωστή χρήση αρίθμησής τους

-σωστή χρήση σημειώσεων (υποσελίδιες/τέλος κειμένου)

-έλεγχος σελιδαρίθμησης

-έλεγχος των βιβλιογραφικών παραπομπών και λοιπών πηγών

-διαβάστε (μεγαλόφωνα στον εαυτό σας) μια-δυο φορές την ολοκληρωμένη εργασία πριν την παραδώσετε. Kάνετε το ίδιο σε κάποιον φίλο σας

-αναγνώριση πηγών - αποφυγή λογοκλοπής!!! (θα δοθούν οδηγίες στην συνάντηση για το θέμα). 

γ. προφορική παρουσίαση της εργασίας:

(-θα δοθούν οδηγίες για τον τρόπο οργάνωσης μιας προφορικής παρουσίασης του θέματός σας στην τάξη.

-άλλο γραπτή κι άλλο προφορική παρουσίαση: το μεγάλο πρόβλημα είναι η διαχείριση του χρόνου

-κάνετε μια-δυο δοκιμές προφορικής παρουσίασης της εργασίας σε διάστημα 20 λεπτών.

-οργανώστε το υλικό σας έτσι ώστε να καλυφθεί στον καθορισμένο χρόνο

-επιχειρήστε να προλάβετε/αποφύγετε πιθανές ερωτήσεις)

Σημείωση:  Έκταση εργασίας 10-15 δακτυλόγραφες σελίδες σε διάστιχο 1.5 και μέγεθος γραμματοσειράς 12. Στην έκταση αυτή δεν υπολογίζονται τυχόν παραρτήματα. Mέχρι το 7ο μάθημα υποχρεωτική παρουσίαση στον διδάσκοντα διαγράμματος της εργασίας.

Hμερομηνία παράδοσης: η ημερομηνία εξέτασης του μαθήματος σύμφωνα με τον Oδηγό Σπουδών.

 

5. Βιβλιογραφία (δείγμα)

 

Aarsleff, H. 1982. From Locke to Saussure. Essays on the study of language and intellectual historyΜιννεάπολις: University of Minnesota Press.

-. 1988. “Introduction”, στο W. von Humboldt, On language. The diversity of human language-structure and its influence on the mental development of mankindΚέμπριτζ: Cambridge University Press, vii-lxv.

AitchisonJ. 2006. Γιατί αλλάζει η γλώσσαΠρόοδος ή παρακμή; (μτφρ. Ν. Βέργης. Τίτλος πρωτοτύπου:Language changeProgress or decay?, Κέμπριτζ 1991), Αθήνα: Εκδόσεις Πατάκη.

Alter, S.G. 1999. Darwinism and the linguistic image: Language, race, and natural theology in the nineteenth centuryΒαλτιμόρη - Λονδίνο: Johns Hopkins University Press.

Anttila, R. 1989. Historical and comparative linguisticsΆμστερνταμ - Φιλαδέλφεια: John Benjamins.

Arens, H. 1969. SprachwissenschaftDer Gang ihrer Entwicklung von der Antike bis zur GegenwartΦράιμπουργκ -Μόναχο: Karl Alber. 

Ballmer, Th.T. 1985. Linguistic dynamics. Discourses, procedures and evolutionΒερολίνο - Νέα Υόρκη: Walter de Gruyter.

Campbell, L. 2003. “How to show languages are related: Methods for distant genetic relationship”, στο Joseph & Janda (2003), 262-282.

Cavalli-Sforza, L.L. 1971. The genetics of human populationsΣαν Φρανσίσκο: WHFreeman.

-. 1991. “Genes, peoples and languages”, Scientific AmericanΝοέμβριος, 72–78.

Coseriu, E. 1958 [1974]. Sincronía, diachronía, e historia. El problema del cambio linguisticΜοντεβιδέο: Universidad de la República.

Croft, W. 2000. Explaining language change: An evolutionary approachΧάρλοου - Νέα Υόρκη: Longman.

Dixon, R.M.W. 1997. The rise and fall of languagesΚέμπριτζ: Cambridge University Press.

Fox, A. 1995. Linguistic reconstruction. An introduction to theory and methodΟξφόρδη: Oxford University Press. 

ΓιαννάκηςΓ.Κ. 2011. Ιστορική γλωσσολογία και φιλολογίαΘεσσαλονίκη: Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών [Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη), Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

Heilmann, L. 1977. “Linguistics and humanism”, στο Linguistics at the crossroadsεπιμA. Makkai, V.B. Makkai, L. Heilamnn. Πάδοβα: Liviana και Λέικ ΜπλαφφΙλλ.: Jupiter Press347-370.

Hoenigswald, H.M. 1963. “On the history of the comparative method”, Anthropological Linguistics 5.1, 1-11.

Hovelacqe, A. 1888 [1876]. La linguistiqueΠαρίσι: Librairie Schleicher Frères.

Joseph, B.D. & R.D. Janda (επιμ.) 2003. The handbook of historical linguisticsΟξφόρδη: Blackwell.

Jespersen, O. 1922. Language: Its nature, development and originΛονδίνο: Macmillan.

Joseph, J.E. 2002. From Whitney to Chomsky. Essays in the history of American linguisticsΆμστερνταμ -Φιλαδέλφεια: Johns Benjamins.   

-. 2006. “Evolutionary theories: Previous theories”, στο Encyclopedia of Language and Linguistics (β΄ έκδ., επιμK. Brown et al.)Elsevier, 3151-3155.

Keller, R. 1994. On language change. The invisible hand in languageΛονδίνο – Νέα Υόρκη: Routledge.

Koerner, E.F.K. (επιμ.). 1983. Linguistics and evolutionary theory: Three essays by August Σλάιχερ, Ernst Haeckel, and Wilhelm BleekΆμστερνταμ - Φιλαδέλφεια: Johns Benjamins.

Maher, J.P. 1966. “More on the history of the comparative method: The tradition of Darwinism in August Σλάιχερ’s work”, Anthropological Linguistics 8.3, 1-12.

-. 1983. “Introduction” στο Koerner 1983, xvii-xxxii.

McMahonA.M.S. 2005. Ιστορική γλωσσολογία. Η θεωρία της γλωσσικής μεταβολής. (μτφρ. Μ. Μητσιάκη και Α. Φλιάτουρας. Τίτλος πρωτοτύπου: Understanding language change. Κέμπριτζ 1994). ΑθήναΜεταίχμιο.

Morpurgo Davies, A. 1975. “Language classification in the nineteenth century”, στο Current Trends in Linguistics, 13: Historiography of Linguistics, 2 vols. (επιμT. Sebeok), i, 607-716, Χάγη - Παρίσι: Mouton.

-. 1998. History of linguistics, vol. iv: Nineteenth century linguistics. (επιμ. G. Lepschy). Λονδίνο - Νέα Υόρκη: Longman.

Müller, F.M. 1871 [1861-64]. Lectures on the science of languageΝέα Υόρκη: Charles Scribner and Company.

Nerlich, B. 1989. “The evolution of the concept of ‘linguistic evolution’ in the 19th and 20th century”, Lingua 77, 101-112.

-. 1990. Change in language. Whitney, Bréal and WegenerΛονδίνο - Νέα Υόρκη: Routledge.  

Nettle, D. 1999. Linguistic diversityΟξφόρδη: Oxford University Press.

SampsonG. 1980. Schools of linguistics: Competition and evolutionΛονδίνο: Hutchinson.

Scherer, W. 1868. Zur Geschichte der deutschen SpracheΒερολίνο: Duncker.

Schleicher, A. 1852. Die Formenlehre der kirchenslawischen Sprache, erklärend und vergleichend dargestelltΒόννη: H.B. König.

-. 1859. “Zur Morphologie der Sprache”, Mémoires de l’Académie des Sciences de St-Pétersbourg 1, 1-38.

 

6. Χρήσιμοι οδηγοί για σύνταξη επιστημονικής εργασίας

Bell, Πώς να συντάξετε μια επιστημονική εργασία. Οδηγός ερευνητικής μεθοδολογίας. Αθήνα: Μεταίχμιο.

 

Wray & Bloomer. 2006. Projects in linguistics. A practical guide to researching languageΛονδίνο: Hodder Arnold.

Βοηθητικό Υλικό: 
Διδάσκοντες/ουσες
Βαθμίδα Όνομα Τηλ. Γραφείο Ώρες Συνεργασίας
Καθη... Γιαννάκης Γεώργιος 2310 997104 305 π.κ Δευτέρα 10.00-11.00, Τρίτη 11.00-12.00, Τετάρτη 10.00-11.00